6L6 - Historia wersji

Oktoda: /* Właściwości i możliwości zastosowania */

2022-04-05T19:02:42Z

Właściwości i możliwości zastosowania

← poprzednia wersja		Wersja z 19:02, 5 kwi 2022
Linia 32:		Linia 32:

	== Właściwości i możliwości zastosowania ==		== Właściwości i możliwości zastosowania ==
	Lampy 6L6 i pochodne nadal znajdują duże zastosowanie w stopniach końcowych wzmacniaczy małej częstotliwości, a radzieckie 6P3S są jeszcze stosunkowo powszechne i tanie, nawet w militarno/przemysłowych wersjach specjalnych.		Lampy 6L6 i pochodne nadal znajdują duże zastosowanie w stopniach [[Audio_DIY\|końcowych wzmacniaczy małej częstotliwości]], a radzieckie 6P3S są jeszcze stosunkowo powszechne i tanie, nawet w militarno/przemysłowych wersjach specjalnych.
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|+ Porównanie parametrów maksymalnych lamp rodziny 6L6 i podobnych		\|+ Porównanie parametrów maksymalnych lamp rodziny 6L6 i podobnych

Oktoda o 09:45, 23 cze 2013

2013-06-23T09:45:45Z

← poprzednia wersja		Wersja z 09:45, 23 cze 2013
Linia 1:		Linia 1:
	{{Lampa \|typ=6L6 \|zdjęcie = Tube 6L6 Sylvania.jpg \|rodzaj=Tetroda strumieniowa\|żarzenie=pośrednie, równoległe\|Uż=6.3 V\|Iż=0.9 A \|Uamax=360-500V \|Pamax=19-30 W \|Sa=6 mA/V \|cokół=6L6 cok.png\|frank = 6L6 }}		{{Lampa \|typ=6L6 \|zdjęcie = Tube 6L6 Sylvania.jpg \|rodzaj=Tetroda strumieniowa\|żarzenie=pośrednie, równoległe\|Uż=6.3 V\|Iż=0.9 A \|Uamax=360-500V \|Pamax=19-30 W \|Sa=6 mA/V \|cokół=6L6 cok.png\|frank = 6L6 }}
	'''6L6''' – bardzo popularna lampa elektronowa, pierwsza [[tetroda]] strumieniowa mocy. Posiada cokół oktalowy, była stosowana w stopniach końcowych wzmacniaczy małej częstotliwości i prądu stałego, serwomechanizmach, zasilaczach itp.		'''6L6''' – bardzo popularna lampa elektronowa, pierwsza [[tetroda]] strumieniowa mocy. Posiada [[cokoły\|cokół]] oktalowy, była stosowana w stopniach końcowych wzmacniaczy małej częstotliwości i prądu stałego, serwomechanizmach, zasilaczach itp.

	<div style="float:right">		<div style="float:right">
Linia 8:		Linia 8:

	== Historia i zastosowania ==		== Historia i zastosowania ==
	W 1936 firma RCA wprowadziła na rynek oktalową, posiadającą metalową obudowę, lampę 6L6 – pierwszą tetrodę strumieniową. Poprzez odpowiednią konstrukcję siatek i dodatkowe płytki skupiające skoncentrowano strumień elektronów. Powstające w ten sposób pole elektryczne wyeliminowało efekt dynatronowy. Początkowo prace nad tego typu lampami podjęto w brytyjskim koncernie MOV, ale ich wyniki sprzedano do firmy RCA, która wprowadziła je do produkcji. Umożliwiło to jej uniknięcie opłat licencyjnych na rzecz firmy Philips za konstrukcję konwencjonalnej pentody mocy.		W 1936 firma RCA wprowadziła na rynek oktalową, posiadającą metalową obudowę, lampę 6L6 – pierwszą tetrodę strumieniową. Poprzez odpowiednią konstrukcję siatek i dodatkowe płytki skupiające skoncentrowano strumień elektronów. Powstające w ten sposób pole elektryczne wyeliminowało efekt dynatronowy. Początkowo prace nad tego typu lampami podjęto w brytyjskim koncernie [[MOV]], ale ich wyniki sprzedano do firmy [[RCA]], która wprowadziła je do produkcji. Umożliwiło to jej uniknięcie opłat licencyjnych na rzecz firmy Philips za konstrukcję konwencjonalnej [[pentoda\|pentody]] mocy.

	Pierwsze lampy 6L6 miały obudowę metalową, później pojawiły się 6L6-G ("glass") w bańce szklanej i 6L6-GT ("glass tubular") w szklanej bańce o walcowym kształcie. Z biegiem lat wersje szklane praktycznie całkowicie wyparły metalowe<ref>Herold E.W.: ''The Impact of Receiving Tubes on Broadcast and TV Receivers'', Proceedings of the IRE, vol. str. 805, IRE May 1962, ISSN 0096-8390, doi:10.1109/JRPROC.1962.288295</ref>. Lampa 6L6 zdobyła olbrzymią popularność w USA, wkrótce ukazały się podobne tetrody:		Pierwsze lampy 6L6 miały obudowę metalową, później pojawiły się 6L6-G ("glass") w bańce szklanej i 6L6-GT ("glass tubular") w szklanej bańce o walcowym kształcie. Z biegiem lat wersje szklane praktycznie całkowicie wyparły metalowe<ref>Herold E.W.: ''The Impact of Receiving Tubes on Broadcast and TV Receivers'', Proceedings of the IRE, vol. str. 805, IRE May 1962, ISSN 0096-8390, doi:10.1109/JRPROC.1962.288295</ref>. Lampa 6L6 zdobyła olbrzymią popularność w USA, wkrótce ukazały się podobne tetrody:

Oktoda o 12:32, 2 maj 2013

2013-05-02T12:32:33Z

@@ Linia 33: / Linia 33: @@
 == Właściwości i możliwości zastosowania ==
 Lampy 6L6 i pochodne nadal znajdują duże zastosowanie w stopniach końcowych wzmacniaczy małej częstotliwości, a radzieckie 6P3S są jeszcze stosunkowo powszechne i tanie, nawet w militarno/przemysłowych wersjach specjalnych.
 == Uwagi ==

Oktoda o 21:21, 1 maj 2013

2013-05-01T21:21:07Z

← poprzednia wersja		Wersja z 21:21, 1 maj 2013
Linia 8:		Linia 8:

	== Historia i zastosowania ==		== Historia i zastosowania ==
	W 1936 firma RCA wprowadziła na rynek oktalową, posiadającą metalową obudowę, lampę 6L6 – pierwszą tetrodę strumieniową. Poprzez odpowiednią konstrukcję siatek i dodatkowe płytki skupiające ~~wyeliminowano~~ efekt dynatronowy. ~~Lampa zdobyła olbrzymią popularność~~ w ~~USA, wkrótce ukazały się podobne tetrody: [[6V6]] – o mniejszej dopuszczalnej mocy~~, ~~[[807]] – nadawcza~~, ~~o zwiększonej odporności i niezawodności, [[6550]] – o większej dopuszczalnej~~ mocy. Pierwsze lampy 6L6 miały obudowę metalową, później pojawiły się 6L6-G ("glass") w bańce szklanej i 6L6-GT ("glass tubular") w szklanej bańce o walcowym kształcie. Z biegiem lat wersje szklane praktycznie całkowicie wyparły metalowe<ref>Herold E.W.: ''The Impact of Receiving Tubes on Broadcast and TV Receivers'', Proceedings of the IRE, vol. str. 805, IRE May 1962, ISSN 0096-8390, doi:10.1109/JRPROC.1962.288295</ref>.		W 1936 firma RCA wprowadziła na rynek oktalową, posiadającą metalową obudowę, lampę 6L6 – pierwszą tetrodę strumieniową. Poprzez odpowiednią konstrukcję siatek i dodatkowe płytki skupiające skoncentrowano strumień elektronów. Powstające w ten sposób pole elektryczne wyeliminowało efekt dynatronowy. Początkowo prace nad tego typu lampami podjęto w brytyjskim koncernie MOV, ale ich wyniki sprzedano do firmy RCA, która wprowadziła je do produkcji. Umożliwiło to jej uniknięcie opłat licencyjnych na rzecz firmy Philips za konstrukcję konwencjonalnej pentody mocy.

	W Europie produkcję tetrod strumieniowych podjęło wiele firm, jednak w roli lamp mocy we wzmacniaczach małej częstotliwości nadal chętniej stosowano pentody (lampy [[EL12]] i podobne, [[EL34]], [[EL84]] itp)~~<ref group="uwaga">Przyczyną popularności tetrod strumieniowych w USA było również to, że prawa patentowe do pentody posiadał europejski Philips.</ref>~~. Tetrody strumieniowe natomiast często stosowano w układach odchylania poziomego telewizorów. Stosunkowo licznie występowały również w Wielkiej Brytanii (lampy oznaczone jako "KT" od "kinkless tetrode")<ref group="uwaga">Tetroda strumieniowa z punktu widzenia liczby elektrod jest pentodą o specyficznej konstrukcji siatki trzeciej oraz specyficznym usytuowaniu względem siebie pozostałych siatek. Dlatego niektóre z produkowanych w Europie tetrod strumieniowych były przez niektórych producentów nazywane pentodami. Przykładem takiej lampy jest [[AL5]].</ref>.		Pierwsze lampy 6L6 miały obudowę metalową, później pojawiły się 6L6-G ("glass") w bańce szklanej i 6L6-GT ("glass tubular") w szklanej bańce o walcowym kształcie. Z biegiem lat wersje szklane praktycznie całkowicie wyparły metalowe<ref>Herold E.W.: ''The Impact of Receiving Tubes on Broadcast and TV Receivers'', Proceedings of the IRE, vol. str. 805, IRE May 1962, ISSN 0096-8390, doi:10.1109/JRPROC.1962.288295</ref>. Lampa 6L6 zdobyła olbrzymią popularność w USA, wkrótce ukazały się podobne tetrody:
			* [[6V6]] – o mniejszej dopuszczalnej mocy, dała ona początek całej rodzinie podobnych lamp;
			* [[807]] – nadawcza, legendarna, o zwiększonej odporności i niezawodności; w Europie dla podobnych zastosowań opracowano lampę 6TP;
			* [[6550]] – o większej dopuszczalnej mocy, również bardzo popularna.

			W Europie produkcję tetrod strumieniowych podjęło wiele firm, jednak w roli lamp mocy we wzmacniaczach małej częstotliwości nadal chętniej stosowano pentody (lampy [[EL12]] i podobne, [[EL34]], [[EL84]] itp). Tetrody strumieniowe natomiast często stosowano w układach odchylania poziomego telewizorów. Stosunkowo licznie występowały również w Wielkiej Brytanii (lampy oznaczone jako "KT" od "kinkless tetrode")<ref group="uwaga">Tetroda strumieniowa z punktu widzenia liczby elektrod jest pentodą o specyficznej konstrukcji siatki trzeciej oraz specyficznym usytuowaniu względem siebie pozostałych siatek. Dlatego niektóre z produkowanych w Europie tetrod strumieniowych były przez niektórych producentów nazywane pentodami. Przykładem takiej lampy jest [[AL5]].</ref>.

	Lampy 6L6 były stosowane w stopniach końcowych w dużych odbiornikach radiowych i radiolach, a także w sprzęcie nagłaśniającym i profesjonalnym. Od lat 50 znalazły szerokie zastosowanie we wzmacniaczach estradowych, głównie gitarowych. Stosowano je także powszechnie w ZSRR i Rosji, gdzie są produkowane do dziś<ref>Electro-Harmonix: [http://www.ehx.com/products/6l6]</ref>, głównie z przeznaczeniem do wzmacniaczy gitarowych. Już wcześniej 6P3S znalazły zastosowanie jako lampy mocy w nadajniku kultowej radiostacji czołgowej 10RT, której wygląd znają wszyscy, którzy oglądali "Czterech pancernych i psa". Lampy 6L6 pozostają w ten sposób jednymi z najdłużej produkowanych w sposób ciągły i w praktycznie niezmienionej formie elementów elektronicznych<ref group="uwaga">Prawdopodobnie 6L6 to najdłużej (od 1936, a nadal w 2011) produkowany elektroniczny element aktywny.</ref>.		Lampy 6L6 były stosowane w stopniach końcowych w dużych odbiornikach radiowych i radiolach, a także w sprzęcie nagłaśniającym i profesjonalnym. Od lat 50 znalazły szerokie zastosowanie we wzmacniaczach estradowych, głównie gitarowych. Stosowano je także powszechnie w ZSRR i Rosji, gdzie są produkowane do dziś<ref>Electro-Harmonix: [http://www.ehx.com/products/6l6]</ref>, głównie z przeznaczeniem do wzmacniaczy gitarowych. Już wcześniej 6P3S znalazły zastosowanie jako lampy mocy w nadajniku kultowej radiostacji czołgowej 10RT, której wygląd znają wszyscy, którzy oglądali "Czterech pancernych i psa". Lampy 6L6 pozostają w ten sposób jednymi z najdłużej produkowanych w sposób ciągły i w praktycznie niezmienionej formie elementów elektronicznych<ref group="uwaga">Prawdopodobnie 6L6 to najdłużej (od 1936, a nadal w 2011) produkowany elektroniczny element aktywny.</ref>.
Linia 18:		Linia 23:
	== Odpowiedniki ==		== Odpowiedniki ==
	[[Plik:6P3S 6L6.jpg\|thumb\|200px\|Lampy 6P3S (ZSRR) i 6L6 produkcji RFT (NRD)]]		[[Plik:6P3S 6L6.jpg\|thumb\|200px\|Lampy 6P3S (ZSRR) i 6L6 produkcji RFT (NRD)]]
	Liczne wersje lampy 6L6 różnych producentów różnią się nie tylko rodzajem bańki, ale mają również różne maksymalne dopuszczalne napięcia i traconą moc. Można je spotkać pod nazwami: HF3108, HY-6L6-GX, OSW3108, 6CN5, 6L6G, 6L6GA, 6L6GB, 6L6GX, 6L6-Y, 1622, 5881, 7581. W ZSRR 6Л6С, 6П3, 6П3Б, 6П3М, 6П3С. W Polsce używano oznaczenia 6P3S, w Chinach 6P3P. Wersje o zwiększonej niezawodności i trwałości, przeznaczone do celów wojskowych, przemysłowych, lotniczych itp., nosiły nazwy 6L6WGA, 6L6WGB, 5932, a w ZSRR: 6П3С-Е, 6П3С-В, 6П3С-ЕВ.		* Liczne wersje lampy 6L6 różnych producentów różnią się nie tylko rodzajem bańki, ale mają również różne maksymalne dopuszczalne napięcia i traconą moc. Można je spotkać pod nazwami: HF3108, HY-6L6-GX, OSW3108, 6CN5, 6L6G, 6L6GA, 6L6GB, 6L6GX, 6L6-Y, 1622, 5881, 7581. W ZSRR 6Л6С, 6П3, 6П3Б, 6П3М, 6П3С. W Polsce używano oznaczenia 6P3S, w Chinach 6P3P. Wersje o zwiększonej niezawodności i trwałości, przeznaczone do celów wojskowych, przemysłowych, lotniczych itp., nosiły nazwy 6L6WGA, 6L6WGB, 5932, a w ZSRR: 6П3С-Е, 6П3С-В, 6П3С-ЕВ.
			* Lampy 6AL6G i 6BG6G (radziecka 6П7С) mają anodę wyprowadzoną osobno na górze bańki – są przez to bardziej odpowiednie do zastosowań, w których występują duże napięcia anodowe, na przykład w układach odchylania poziomego telewizorów.
	Lampy 6BG6G (radziecka 6П7С) mają anodę wyprowadzoną osobno na górze bańki – są przez to bardziej odpowiednie do zastosowań, w których występują duże napięcia anodowe, na przykład w układach odchylania poziomego telewizorów.		* 1631 - z żarzeniem o napięciu 12.6 V.

	== Ciekawostki ==		== Ciekawostki ==
	Od końca lat 40 lampy 6L6 zastosowano w stopniach końcowych wielu dużych wzmacniaczy gitarowych firmy Fender (Dual Professional, Showman, Bassman, Pro, Twin). Były one używane przez wielu znanych gitarzystów i uzyskały status "kultowych". Fender nadal produkuje wzmacniacze gitarowe na tych lampach<ref>Fender® Products: [http://www.fender.com/products/index.php?series=Pro+Tube&section=guitaramplifiers&amplifierType=Tube]</ref>.		* Od końca lat 40 lampy 6L6 zastosowano w stopniach końcowych wielu dużych wzmacniaczy gitarowych firmy Fender (Dual Professional, Showman, Bassman, Pro, Twin). Były one używane przez wielu znanych gitarzystów i uzyskały status "kultowych". Fender nadal produkuje wzmacniacze gitarowe na tych lampach<ref>Fender® Products: [http://www.fender.com/products/index.php?series=Pro+Tube&section=guitaramplifiers&amplifierType=Tube]</ref>.
			* W lipcowym numerze miesięcznika "Radioamator" z roku 1958 opisano zbudowany na lampach 6P3S wzmacniacz HiFi (monofoniczny), którego produkcję uruchamiano w łódzkich zakładach [[Fonica]]. Brak śladów, że rzeczywiście wszedł do produkcji, ale jeżeli był produkowany, to jest pierwszym polskim urządzeniem określanym jako posiadający parametry HiFi<ref>''Wzmacniacz "HiFi" polskiej produkcji'', Radioamator, 07.1958.</ref>.
	W lipcowym numerze miesięcznika "Radioamator" z roku 1958 opisano zbudowany na lampach 6P3S wzmacniacz HiFi (monofoniczny), którego produkcję uruchamiano w łódzkich zakładach [[Fonica]]. Brak śladów, że rzeczywiście wszedł do produkcji, ale jeżeli był produkowany, to jest pierwszym polskim urządzeniem określanym jako posiadający parametry HiFi<ref>''Wzmacniacz "HiFi" polskiej produkcji'', Radioamator, 07.1958.</ref>.

	== Właściwości i możliwości zastosowania ==		== Właściwości i możliwości zastosowania ==

Jasiu o 06:34, 6 mar 2012

2012-03-06T06:34:31Z

← poprzednia wersja		Wersja z 06:34, 6 mar 2012
Linia 1:		Linia 1:
	{{Lampa \|typ=6L6 \|zdjęcie = Tube 6L6 Sylvania.jpg \|rodzaj=Tetroda strumieniowa\|żarzenie=pośrednie, równoległe\|Uż=6.3 V\|Iż=0.9 A \|Uamax=360-500V \|Pamax=19-30 W \|Sa=6 mA/V \|cokół=6L6 cok.png\|frank=[(6L6~~),(6P3S)]~~ }}		{{Lampa \|typ=6L6 \|zdjęcie = Tube 6L6 Sylvania.jpg \|rodzaj=Tetroda strumieniowa\|żarzenie=pośrednie, równoległe\|Uż=6.3 V\|Iż=0.9 A \|Uamax=360-500V \|Pamax=19-30 W \|Sa=6 mA/V \|cokół=6L6 cok.png\|frank = 6L6 }}
	'''6L6''' – bardzo popularna lampa elektronowa, pierwsza [[tetroda]] strumieniowa mocy. Posiada cokół oktalowy, była stosowana w stopniach końcowych wzmacniaczy małej częstotliwości i prądu stałego, serwomechanizmach, zasilaczach itp.		'''6L6''' – bardzo popularna lampa elektronowa, pierwsza [[tetroda]] strumieniowa mocy. Posiada cokół oktalowy, była stosowana w stopniach końcowych wzmacniaczy małej częstotliwości i prądu stałego, serwomechanizmach, zasilaczach itp.

Jasiu o 06:33, 6 mar 2012

2012-03-06T06:33:51Z

← poprzednia wersja		Wersja z 06:33, 6 mar 2012
Linia 1:		Linia 1:
	{{Lampa \|typ=6L6 \|zdjęcie = Tube 6L6 Sylvania.jpg \|rodzaj=Tetroda strumieniowa\|żarzenie=pośrednie, równoległe\|Uż=6.3 V\|Iż=0.9 A \|Uamax=360-500V \|Pamax=19-30 W \|Sa=6 mA/V \|cokół=6L6 cok.png\|frank=[6L6,6P3S] }}		{{Lampa \|typ=6L6 \|zdjęcie = Tube 6L6 Sylvania.jpg \|rodzaj=Tetroda strumieniowa\|żarzenie=pośrednie, równoległe\|Uż=6.3 V\|Iż=0.9 A \|Uamax=360-500V \|Pamax=19-30 W \|Sa=6 mA/V \|cokół=6L6 cok.png\|frank=[(6L6),(6P3S)] }}
	'''6L6''' – bardzo popularna lampa elektronowa, pierwsza [[tetroda]] strumieniowa mocy. Posiada cokół oktalowy, była stosowana w stopniach końcowych wzmacniaczy małej częstotliwości i prądu stałego, serwomechanizmach, zasilaczach itp.		'''6L6''' – bardzo popularna lampa elektronowa, pierwsza [[tetroda]] strumieniowa mocy. Posiada cokół oktalowy, była stosowana w stopniach końcowych wzmacniaczy małej częstotliwości i prądu stałego, serwomechanizmach, zasilaczach itp.

Jasiu o 06:32, 6 mar 2012

2012-03-06T06:32:48Z

← poprzednia wersja		Wersja z 06:32, 6 mar 2012
Linia 1:		Linia 1:
	{{Lampa \|typ=6L6 \|zdjęcie = Tube 6L6 Sylvania.jpg \|rodzaj=Tetroda strumieniowa\|żarzenie=pośrednie, równoległe\|Uż=6.3 V\|Iż=0.9 A \|Uamax=360-500V \|Pamax=19-30 W \|Sa=6 mA/V \|cokół=6L6 cok.png\|frank=6L6}}		{{Lampa \|typ=6L6 \|zdjęcie = Tube 6L6 Sylvania.jpg \|rodzaj=Tetroda strumieniowa\|żarzenie=pośrednie, równoległe\|Uż=6.3 V\|Iż=0.9 A \|Uamax=360-500V \|Pamax=19-30 W \|Sa=6 mA/V \|cokół=6L6 cok.png\|frank=[6L6,6P3S] }}
	'''6L6''' – bardzo popularna lampa elektronowa, pierwsza [[tetroda]] strumieniowa mocy. Posiada cokół oktalowy, była stosowana w stopniach końcowych wzmacniaczy małej częstotliwości i prądu stałego, serwomechanizmach, zasilaczach itp.		'''6L6''' – bardzo popularna lampa elektronowa, pierwsza [[tetroda]] strumieniowa mocy. Posiada cokół oktalowy, była stosowana w stopniach końcowych wzmacniaczy małej częstotliwości i prądu stałego, serwomechanizmach, zasilaczach itp.

Jasiu o 06:31, 6 mar 2012

2012-03-06T06:31:55Z

← poprzednia wersja		Wersja z 06:31, 6 mar 2012
Linia 1:		Linia 1:
	{{Lampa \|typ=6L6 \|zdjęcie = Tube 6L6 Sylvania.jpg \|rodzaj=Tetroda strumieniowa\|żarzenie=pośrednie, równoległe\|Uż=6.3 V\|Iż=0.9 A \|Uamax=360-500V \|Pamax=19-30 W \|Sa=6 mA/V \|cokół=6L6 cok.png}}		{{Lampa \|typ=6L6 \|zdjęcie = Tube 6L6 Sylvania.jpg \|rodzaj=Tetroda strumieniowa\|żarzenie=pośrednie, równoległe\|Uż=6.3 V\|Iż=0.9 A \|Uamax=360-500V \|Pamax=19-30 W \|Sa=6 mA/V \|cokół=6L6 cok.png\|frank=6L6}}
	'''6L6''' – bardzo popularna lampa elektronowa, pierwsza [[tetroda]] strumieniowa mocy. Posiada cokół oktalowy, była stosowana w stopniach końcowych wzmacniaczy małej częstotliwości i prądu stałego, serwomechanizmach, zasilaczach itp.		'''6L6''' – bardzo popularna lampa elektronowa, pierwsza [[tetroda]] strumieniowa mocy. Posiada cokół oktalowy, była stosowana w stopniach końcowych wzmacniaczy małej częstotliwości i prądu stałego, serwomechanizmach, zasilaczach itp.

Linia 44:		Linia 44:
	# Radiomuseum 6L6: [http://www.radiomuseum.org/tubes/tube_6l6.html].		# Radiomuseum 6L6: [http://www.radiomuseum.org/tubes/tube_6l6.html].
	# Jacob Roschy: ''Die Geschichte der 6L6'', [http://www.jogis-roehrenbude.de/EL34-Story/6L6-Story.htm].		# Jacob Roschy: ''Die Geschichte der 6L6'', [http://www.jogis-roehrenbude.de/EL34-Story/6L6-Story.htm].
	~~# {{Lampa Katalog Franka \| lampa=6L6 }}~~

	{{Objaśnienia skrótów}}		{{Objaśnienia skrótów}}

	[[Kategoria:Lampy według typu]]		[[Kategoria:Lampy według typu]]

Jasiu: /* Linki zewnętrzne */

2012-03-05T22:11:55Z

Linki zewnętrzne

← poprzednia wersja		Wersja z 22:11, 5 mar 2012
Linia 44:		Linia 44:
	# Radiomuseum 6L6: [http://www.radiomuseum.org/tubes/tube_6l6.html].		# Radiomuseum 6L6: [http://www.radiomuseum.org/tubes/tube_6l6.html].
	# Jacob Roschy: ''Die Geschichte der 6L6'', [http://www.jogis-roehrenbude.de/EL34-Story/6L6-Story.htm].		# Jacob Roschy: ''Die Geschichte der 6L6'', [http://www.jogis-roehrenbude.de/EL34-Story/6L6-Story.htm].
			# {{Lampa Katalog Franka \| lampa=6L6 }}

	{{Objaśnienia skrótów}}		{{Objaśnienia skrótów}}

	[[Kategoria:Lampy według typu]]		[[Kategoria:Lampy według typu]]

Oktoda: 1 wersja

2012-02-28T11:58:35Z

1 wersja

Nowa strona

{{Lampa |typ=6L6 |zdjęcie = Tube 6L6 Sylvania.jpg |rodzaj=Tetroda strumieniowa|żarzenie=pośrednie, równoległe|Uż=6.3 V|Iż=0.9 A |Uamax=360-500V |Pamax=19-30 W |Sa=6 mA/V |cokół=6L6 cok.png}}
'''6L6''' – bardzo popularna lampa elektronowa, pierwsza [[tetroda]] strumieniowa mocy. Posiada cokół oktalowy, była stosowana w stopniach końcowych wzmacniaczy małej częstotliwości i prądu stałego, serwomechanizmach, zasilaczach itp.

<div style="float:right">
[[Plik:6P3S PL.jpg|thumb|250px|Lampy 6P3S polskiej produkcji (Telam, Dolam i ZWLE)]]
</div>
Lampy tego typu były produkowane powszechnie na całym świecie, powstało wiele ich wersji. Kopiami tetrody 6L6 są radzieckie '''6П3С''' i polskie '''6P3S'''.

== Historia i zastosowania ==
W 1936 firma RCA wprowadziła na rynek oktalową, posiadającą metalową obudowę, lampę 6L6 – pierwszą tetrodę strumieniową. Poprzez odpowiednią konstrukcję siatek i dodatkowe płytki skupiające wyeliminowano efekt dynatronowy. Lampa zdobyła olbrzymią popularność w USA, wkrótce ukazały się podobne tetrody: [[6V6]] – o mniejszej dopuszczalnej mocy, [[807]] – nadawcza, o zwiększonej odporności i niezawodności, [[6550]] – o większej dopuszczalnej mocy. Pierwsze lampy 6L6 miały obudowę metalową, później pojawiły się 6L6-G ("glass") w bańce szklanej i 6L6-GT ("glass tubular") w szklanej bańce o walcowym kształcie. Z biegiem lat wersje szklane praktycznie całkowicie wyparły metalowe<ref>Herold E.W.: ''The Impact of Receiving Tubes on Broadcast and TV Receivers'', Proceedings of the IRE, vol. str. 805, IRE May 1962, ISSN 0096-8390, doi:10.1109/JRPROC.1962.288295</ref>.

W Europie produkcję tetrod strumieniowych podjęło wiele firm, jednak w roli lamp mocy we wzmacniaczach małej częstotliwości nadal chętniej stosowano pentody (lampy [[EL12]] i podobne, [[EL34]], [[EL84]] itp)<ref group="uwaga">Przyczyną popularności tetrod strumieniowych w USA było również to, że prawa patentowe do pentody posiadał europejski Philips.</ref>. Tetrody strumieniowe natomiast często stosowano w układach odchylania poziomego telewizorów. Stosunkowo licznie występowały również w Wielkiej Brytanii (lampy oznaczone jako "KT" od "kinkless tetrode")<ref group="uwaga">Tetroda strumieniowa z punktu widzenia liczby elektrod jest pentodą o specyficznej konstrukcji siatki trzeciej oraz specyficznym usytuowaniu względem siebie pozostałych siatek. Dlatego niektóre z produkowanych w Europie tetrod strumieniowych były przez niektórych producentów nazywane pentodami. Przykładem takiej lampy jest [[AL5]].</ref>.

Lampy 6L6 były stosowane w stopniach końcowych w dużych odbiornikach radiowych i radiolach, a także w sprzęcie nagłaśniającym i profesjonalnym. Od lat 50 znalazły szerokie zastosowanie we wzmacniaczach estradowych, głównie gitarowych. Stosowano je także powszechnie w ZSRR i Rosji, gdzie są produkowane do dziś<ref>Electro-Harmonix: [http://www.ehx.com/products/6l6]</ref>, głównie z przeznaczeniem do wzmacniaczy gitarowych. Już wcześniej 6P3S znalazły zastosowanie jako lampy mocy w nadajniku kultowej radiostacji czołgowej 10RT, której wygląd znają wszyscy, którzy oglądali "Czterech pancernych i psa". Lampy 6L6 pozostają w ten sposób jednymi z najdłużej produkowanych w sposób ciągły i w praktycznie niezmienionej formie elementów elektronicznych<ref group="uwaga">Prawdopodobnie 6L6 to najdłużej (od 1936, a nadal w 2011) produkowany elektroniczny element aktywny.</ref>.

Po II wojnie światowej w Polsce produkowano lampy 6P3S (oznaczenie radzieckie lampy 6L6) w [[Zakłady Wytwórcze Lamp Elektrycznych im. Róży Luksemburg|Zakładach Wytwórczych Lamp Elektrycznych (ZWLE)]] i [[Dolam|Doświadczalnych Zakładach Lamp Elektronowych (DOLAM)]]. Były produkowane na dużą skalę, choć główne zastosowanie znalazły z sprzęcie profesjonalnym, na przykład w urządzeniach laboratoryjnych, we wzmacniaczach kinowych, radiowęzłowych i nagłaśniających (KW8, WR40, WR75, ZR100/52, ZWMT, KTU100, WR550/54 i inne). W 1961 wyprodukowano w Polsce 103 tysiące tych lamp, cena detaliczna wynosiła 44 zł<ref>{{książka | tytuł = Vademecum polskiego przemysłu elektronicznego| wydawnictwo = WKŁ| miejsce = Warszawa| rok = 1964}}</ref>.

== Odpowiedniki ==
[[Plik:6P3S 6L6.jpg|thumb|200px|Lampy 6P3S (ZSRR) i 6L6 produkcji RFT (NRD)]]
Liczne wersje lampy 6L6 różnych producentów różnią się nie tylko rodzajem bańki, ale mają również różne maksymalne dopuszczalne napięcia i traconą moc. Można je spotkać pod nazwami: HF3108, HY-6L6-GX, OSW3108, 6CN5, 6L6G, 6L6GA, 6L6GB, 6L6GX, 6L6-Y, 1622, 5881, 7581. W ZSRR 6Л6С, 6П3, 6П3Б, 6П3М, 6П3С. W Polsce używano oznaczenia 6P3S, w Chinach 6P3P. Wersje o zwiększonej niezawodności i trwałości, przeznaczone do celów wojskowych, przemysłowych, lotniczych itp., nosiły nazwy 6L6WGA, 6L6WGB, 5932, a w ZSRR: 6П3С-Е, 6П3С-В, 6П3С-ЕВ.

Lampy 6BG6G (radziecka 6П7С) mają anodę wyprowadzoną osobno na górze bańki – są przez to bardziej odpowiednie do zastosowań, w których występują duże napięcia anodowe, na przykład w układach odchylania poziomego telewizorów.

== Ciekawostki ==
Od końca lat 40 lampy 6L6 zastosowano w stopniach końcowych wielu dużych wzmacniaczy gitarowych firmy Fender (Dual Professional, Showman, Bassman, Pro, Twin). Były one używane przez wielu znanych gitarzystów i uzyskały status "kultowych". Fender nadal produkuje wzmacniacze gitarowe na tych lampach<ref>Fender® Products: [http://www.fender.com/products/index.php?series=Pro+Tube&section=guitaramplifiers&amplifierType=Tube]</ref>.

W lipcowym numerze miesięcznika "Radioamator" z roku 1958 opisano zbudowany na lampach 6P3S wzmacniacz HiFi (monofoniczny), którego produkcję uruchamiano w łódzkich zakładach [[Fonica]]. Brak śladów, że rzeczywiście wszedł do produkcji, ale jeżeli był produkowany, to jest pierwszym polskim urządzeniem określanym jako posiadający parametry HiFi<ref>''Wzmacniacz "HiFi" polskiej produkcji'', Radioamator, 07.1958.</ref>.

== Właściwości i możliwości zastosowania ==
Lampy 6L6 i pochodne nadal znajdują duże zastosowanie w stopniach końcowych wzmacniaczy małej częstotliwości, a radzieckie 6P3S są jeszcze stosunkowo powszechne i tanie, nawet w militarno/przemysłowych wersjach specjalnych.

== Uwagi ==
<references group="uwaga" />

== Przypisy ==
<references/>

== Bibliografia ==
# {{Książka | imię = Piotr |nazwisko=Mikołajczyk |tytuł=Vademecum lamp elektronowych |rok = 1957 |wydawnictwo = PWT |miejsce = Warszawa}}
# {{Książka | imię = Piotr |nazwisko=Mikołajczyk |imię2=Bohdan |nazwisko2=Paszkowski |tytuł = Electronic Universal Vade-mecum |rok = 1964 | wydawnictwo = WNT |miejsce = Warszawa}}
# {{Książka | autor = Antoniewicz Jerzy (red.) | tytuł = Urządzenia i systemy | rok = 1959 | wydawnictwo = PWT | miejsce = Warszawa}}

== Linki zewnętrzne ==
# Radiomuseum 6L6: [http://www.radiomuseum.org/tubes/tube_6l6.html].
# Jacob Roschy: ''Die Geschichte der 6L6'', [http://www.jogis-roehrenbude.de/EL34-Story/6L6-Story.htm].

{{Objaśnienia skrótów}}

[[Kategoria:Lampy według typu]]