Wzmacniacz Williamsona - Historia wersji

Jasiu: /* Podstawowe wady i zalety */

2012-08-19T19:18:11Z

Podstawowe wady i zalety

← poprzednia wersja		Wersja z 19:18, 19 sie 2012
Linia 41:		Linia 41:

	== Podstawowe wady i zalety ==		== Podstawowe wady i zalety ==
	Z punktu widzenia konstrukcji amatorskiej układ Williamsona nie ma bardzo istotnych zalet w porównaniu z późniejszymi układami utra linear oraz [[~~Quad~~]], ma mniejszą od nich moc i sprawność, a wszystkie trzy układy umożliwiają budowę urządzeń, których parametry techniczne są na tyle wysokie, że różnice pomiędzy nimi znajdą się poza granicami percepcji słuchu człowieka.		Z punktu widzenia konstrukcji amatorskiej układ Williamsona nie ma bardzo istotnych zalet w porównaniu z późniejszymi układami utra linear oraz [[Układ QUAD\|QUAD]], ma mniejszą od nich moc i sprawność, a wszystkie trzy układy umożliwiają budowę urządzeń, których parametry techniczne są na tyle wysokie, że różnice pomiędzy nimi znajdą się poza granicami percepcji słuchu człowieka.

	Techniczne zalety układu Williamsona:		Techniczne zalety układu Williamsona:

Jasiu: /* Budowa */

2012-08-19T19:16:55Z

Budowa

← poprzednia wersja		Wersja z 19:16, 19 sie 2012
Linia 7:		Linia 7:
	[[Image:Williamson-ideowy.png\|thumb\|300px\|left\|Schemat ideowy układu wzmacniacza Williamsona]]		[[Image:Williamson-ideowy.png\|thumb\|300px\|left\|Schemat ideowy układu wzmacniacza Williamsona]]
	[[Plik:Radiotron A515.gif\|thumb\|300px\|left\|Schemat ideowy wzmacniacza Radiotron A515]]		[[Plik:Radiotron A515.gif\|thumb\|300px\|left\|Schemat ideowy wzmacniacza Radiotron A515]]
	Wzmacniacz Williamsona składa się z czterech podstawowych bloków funkcjonalnych. Stopień wstępny zbudowany na [[trioda\|triodzie]] [[6SN7GT]] jest bezpośrednio sprzężony z [[odwracacz fazy\|odwracaczem fazy]] pracującym w układzie dzielonego obciążenia charakteryzującym się bardzo dużą symetrią. Sygnały z odwracacza fazy nie są podawane bezpośrednio na stopień końcowy, ale zastosowano stopień pośredniczący w układzie symetrycznego wzmacniacza różnicowego. Takie rozwiązanie gwarantuje dostarczenie do stopnia wyjściowego sygnału o dużej amplitudzie, a niewielkich zniekształceniach. Stopień końcowy jest przeciwsobny, zbudowany na triodach (w oryginale na [[tetroda]]ch strumieniowych [[KT66]] połączonych w układzie triody), w [[~~klasy~~ pracy wzmacniacza\|klasie A]]. Godny uwagi w oryginalnej konstrukcji Williamsona był bardzo duży transformator wyjściowy, o [[Najważniejsze parametry transformatorów\|indukcji uzwojenia pierwotnego]] około 100H. Wszystkie cztery stopnie wzmacniacza są objęte pętlą stosunkowo silnego [[ujemne sprzężenie zwrotne\|ujemnego sprzężenia zwrotnego]]. Zapewnia to bardzo dobre parametry wzmacniacza, ale wymaga bardzo starannej konstrukcji całego układu, a zwłaszcza transformatora.		Wzmacniacz Williamsona składa się z czterech podstawowych bloków funkcjonalnych. Stopień wstępny zbudowany na [[trioda\|triodzie]] [[6SN7GT]] jest bezpośrednio sprzężony z [[odwracacz fazy\|odwracaczem fazy]] pracującym w układzie dzielonego obciążenia charakteryzującym się bardzo dużą symetrią. Sygnały z odwracacza fazy nie są podawane bezpośrednio na stopień końcowy, ale zastosowano stopień pośredniczący w układzie symetrycznego wzmacniacza różnicowego. Takie rozwiązanie gwarantuje dostarczenie do stopnia wyjściowego sygnału o dużej amplitudzie, a niewielkich zniekształceniach. Stopień końcowy jest przeciwsobny, zbudowany na triodach (w oryginale na [[tetroda]]ch strumieniowych [[KT66]] połączonych w układzie triody), w [[klasa pracy wzmacniacza\|klasie A]]. Godny uwagi w oryginalnej konstrukcji Williamsona był bardzo duży transformator wyjściowy, o [[Najważniejsze parametry transformatorów\|indukcji uzwojenia pierwotnego]] około 100H. Wszystkie cztery stopnie wzmacniacza są objęte pętlą stosunkowo silnego [[ujemne sprzężenie zwrotne\|ujemnego sprzężenia zwrotnego]]. Zapewnia to bardzo dobre parametry wzmacniacza, ale wymaga bardzo starannej konstrukcji całego układu, a zwłaszcza transformatora.

	Artykuły spotkały się z bardzo dużym oddźwiękiem, przedrukowało je kilka czasopism na całym świecie, a w australijskim ''Radionics'' ukazał się artykuł opisujący dokładne pomiary bardzo podobnego wzmacniacza A515 (wykonanego na lampach 6SN7 i [[807]]) potwierdzający jego doskonałe parametry<ref>F. Langford-Smith, R.H. Aston, ''The Design of a High Fidelity Amplifier'', Radiotronics, No. 128, 1947.</ref>.		Artykuły spotkały się z bardzo dużym oddźwiękiem, przedrukowało je kilka czasopism na całym świecie, a w australijskim ''Radionics'' ukazał się artykuł opisujący dokładne pomiary bardzo podobnego wzmacniacza A515 (wykonanego na lampach 6SN7 i [[807]]) potwierdzający jego doskonałe parametry<ref>F. Langford-Smith, R.H. Aston, ''The Design of a High Fidelity Amplifier'', Radiotronics, No. 128, 1947.</ref>.

Oktoda: /* Bibliografia */

2012-08-04T09:18:22Z

Bibliografia

← poprzednia wersja		Wersja z 09:18, 4 sie 2012
Linia 59:		Linia 59:
	# Wszystkie artykuły Williamsona z Wireless World zostały wydane w zbiorczym reprincie przez wydawnictwo ''Iliffe & Sons'' w Londynie, dostępnym online w wielu miejscach Internetu, na przykład [http://www.mif.pg.gda.pl/homepages/jasiu/eka/wil/Williamson_complete.pdf tu].		# Wszystkie artykuły Williamsona z Wireless World zostały wydane w zbiorczym reprincie przez wydawnictwo ''Iliffe & Sons'' w Londynie, dostępnym online w wielu miejscach Internetu, na przykład [http://www.mif.pg.gda.pl/homepages/jasiu/eka/wil/Williamson_complete.pdf tu].
	# [http://www.triodeel.com/schindex.htm Triode Electronics].		# [http://www.triodeel.com/schindex.htm Triode Electronics].

			== Zobacz też ==
			* [[Williamsony]] - klasyczne lampowe wzmacniacze mocy HiFi.

	[[Kategoria: Audio]]		[[Kategoria: Audio]]

Jasiu: /* Ze stopniem końcowym w układzie UL */

2012-07-31T18:20:59Z

Ze stopniem końcowym w układzie UL

← poprzednia wersja		Wersja z 18:20, 31 lip 2012
Linia 35:		Linia 35:

	[[Plik:Heathkit W3-AM.gif\|thumb\|200px\| Wzmacniacz Heathit W3-AM]]		[[Plik:Heathkit W3-AM.gif\|thumb\|200px\| Wzmacniacz Heathit W3-AM]]
	Przedstawiciel popularnej rodziny wzmacniaczy serii '''Heathkit W3 i W4'''. Miały one bardzo podobne rozwiązania konstrukcyjne, w A3 zasilacz był umieszczony na osobnym chassis. Zastosowano dwie lampy 6SN7 i parę 5881, prostownik na 5V4G.		Przedstawiciel popularnej rodziny wzmacniaczy serii '''Heathkit W3 i W4'''. Miały one bardzo podobne rozwiązania konstrukcyjne, w A3 zasilacz był umieszczony na osobnym chassis. Zastosowano dwie lampy 6SN7 i parę [[6L6\|5881]], prostownik na 5V4G.

	[[Plik:Pederson W-50.gif\|thumb\|200px\| Schemat wzmacniacza Pederson W-50]]		[[Plik:Pederson W-50.gif\|thumb\|200px\| Schemat wzmacniacza Pederson W-50]]

Jasiu: /* Budowa */

2012-07-31T07:36:18Z

Budowa

← poprzednia wersja		Wersja z 07:36, 31 lip 2012
Linia 13:		Linia 13:
	Williamson kontynuował temat modyfikując nieco wartości niektórych parametrów<ref name="will3">D.T.N. Williamson, ''Design Data: Modifications: Further Notes'', Wireless World, August 1949.</ref><ref name="will7">D.T.N. Williamson, ''Replys to Queries Raised by Constructors'', Wireless World, January 1950.</ref>, dodając stopień regulacji barwy tonu i wzmacniacz gramofonowy z korektorem<ref name="will4">D.T.N. Williamson, ''Design of Tone Controls And Auxiliary Gramophone Circuits'', Wireless World, October And November 1949.</ref><ref name="will6">D.T.N. Williamson, ''Modification for High-impedance Pickups and Long-playing records.'', Wireless World, May 1952.</ref> oraz tuner o bezpośrednim wzmocnieniu do odbioru stacji lokalnej<ref name="will5">D.T.N. Williamson, ''Design for the Feeder Radio Units'', Wireless World, December 1949.</ref>.		Williamson kontynuował temat modyfikując nieco wartości niektórych parametrów<ref name="will3">D.T.N. Williamson, ''Design Data: Modifications: Further Notes'', Wireless World, August 1949.</ref><ref name="will7">D.T.N. Williamson, ''Replys to Queries Raised by Constructors'', Wireless World, January 1950.</ref>, dodając stopień regulacji barwy tonu i wzmacniacz gramofonowy z korektorem<ref name="will4">D.T.N. Williamson, ''Design of Tone Controls And Auxiliary Gramophone Circuits'', Wireless World, October And November 1949.</ref><ref name="will6">D.T.N. Williamson, ''Modification for High-impedance Pickups and Long-playing records.'', Wireless World, May 1952.</ref> oraz tuner o bezpośrednim wzmocnieniu do odbioru stacji lokalnej<ref name="will5">D.T.N. Williamson, ''Design for the Feeder Radio Units'', Wireless World, December 1949.</ref>.

	Wzmacniacze o podobnej konstrukcji nazywa się często "Williamsonami", również gdy odbiegają w niektórych ~~szczegółach~~ od pierwotnej wersji.		Wzmacniacze o podobnej konstrukcji nazywa się często "[[Williamsony\|Williamsonami]]", również gdy odbiegają w niektórych rozwiązaniach konstrukcyjnych od pierwotnej wersji.

	== Aplikacje ==		== Aplikacje ==

Jasiu: /* Klasyczny wzmacniacz Williamsona */

2012-07-31T07:25:31Z

Klasyczny wzmacniacz Williamsona

← poprzednia wersja		Wersja z 07:25, 31 lip 2012
Linia 1:		Linia 1:
	{{Spis treści}}		{{Spis treści}}
	== Klasyczny wzmacniacz Williamsona ==		== Klasyczny wzmacniacz Williamsona ==
	''Wzmacniacz Wiliamsona'' to opisany przez D.T.N. Williamsona w 1947 w Wireless World wysokiej jakości wzmacniacz<ref name="will1">D.T.N. Williamson, ''Desing for a High-quality Amplifier. Basic Requirements: Alternative Specifications'', Wireless World, April 1947.</ref><ref name="will2">D.T.N. Williamson, ''Desing for a High-quality Amplifier. Details of Chosen Circuit and Its Performance'', Wireless World, May 1947.</ref>. Jego stopień mocy ma charakterystyczną konstrukcję i dał bardzo znaczący wkład do rozwoju techniki HiFi. Jest to jeden z pierwszych opisanych w literaturze przykładów konstrukcji zmierzającej do uzyskaniu jak najlepszych parametrów odtwarzania dźwięku. Można go uznać za pierwszy wzmacniacz HiFi.		''Wzmacniacz Wiliamsona'' to opisany przez D.T.N. Williamsona w 1947 w Wireless World wysokiej jakości wzmacniacz<ref name="will1">D.T.N. Williamson, ''Desing for a High-quality Amplifier. Basic Requirements: Alternative Specifications'', Wireless World, April 1947.</ref><ref name="will2">D.T.N. Williamson, ''Desing for a High-quality Amplifier. Details of Chosen Circuit and Its Performance'', Wireless World, May 1947.</ref>. Jego stopień mocy ma charakterystyczną konstrukcję i dał bardzo znaczący wkład do rozwoju techniki HiFi. Jest to jeden z pierwszych opisanych w literaturze przykładów konstrukcji zmierzającej do uzyskaniu jak najlepszych parametrów odtwarzania dźwięku. Można go uznać za pierwszy wzmacniacz [[HiFi]].

	=== Budowa ===		=== Budowa ===

Jasiu: /* Podstawowe wady i zalety */

2012-07-31T07:19:12Z

Podstawowe wady i zalety

← poprzednia wersja		Wersja z 07:19, 31 lip 2012
Linia 51:		Linia 51:
	* Niska sprawność energetyczna i moc wyjściowa (na przykład tylko kilkanaście watów z pary lamp [[EL34]]).		* Niska sprawność energetyczna i moc wyjściowa (na przykład tylko kilkanaście watów z pary lamp [[EL34]]).
	* Potrzebne duże napięcie sterujące stopień końcowy, co zwiększa zniekształcenia w stopniach sterujących i w znacznej mierze likwiduje zalety stopnia wyjściowego.		* Potrzebne duże napięcie sterujące stopień końcowy, co zwiększa zniekształcenia w stopniach sterujących i w znacznej mierze likwiduje zalety stopnia wyjściowego.
			Wynikają one głównie z triodowego stopnia końcowego, a nie jest przypadkiem, że w niewielkich i średnich stopniach końcowych wzmacniaczy akustycznych [[Triody czy pentody?\|pentody wyparły triody]].

	== Przypisy ==		== Przypisy ==

Jasiu: /* Z stopniem triodowym wyjściowym */

2012-07-31T07:15:07Z

Z stopniem triodowym wyjściowym

← poprzednia wersja		Wersja z 07:15, 31 lip 2012
Linia 18:		Linia 18:
	Ze względu na dosyć wysoką cenę (mimo względnej prostoty) i stosunkowo niewielką moc wyjściową rozwiązanie Williamsona było bardzo rzadko stosowane we wzmacniaczach spotykanych na rynku, natomiast było (i nadal jest) dosyć popularne wśród konstrukcji amatorskich.		Ze względu na dosyć wysoką cenę (mimo względnej prostoty) i stosunkowo niewielką moc wyjściową rozwiązanie Williamsona było bardzo rzadko stosowane we wzmacniaczach spotykanych na rynku, natomiast było (i nadal jest) dosyć popularne wśród konstrukcji amatorskich.

	=== Z stopniem ~~triodowym~~ wyjściowym ===		=== Z triodowym stopniem wyjściowym ===
	[[Plik:Electrohome PA-100.gif\|thumb\|200px\| Schemat wzmacniacza Electrohome PA-100 MK-1]]		[[Plik:Electrohome PA-100.gif\|thumb\|200px\| Schemat wzmacniacza Electrohome PA-100 MK-1]]
	Wzmacniacz '''Electrohome PA-100''' - to przykład zastosowania klasycznego układu Williamsona z triodowym stopniem wyjściowym. Zastosowane lampy: [[ECC82]], 6SN7 i w stopniu końcowym para KT66, prostownik na 5V4G.		Wzmacniacz '''Electrohome PA-100''' - to przykład zastosowania klasycznego układu Williamsona z triodowym stopniem wyjściowym. Zastosowane lampy: [[ECC82]], 6SN7 i w stopniu końcowym para KT66, prostownik na 5V4G.

Jasiu: /* Z stopniem końcowym w układzie UL */

2012-07-31T06:18:13Z

Z stopniem końcowym w układzie UL

← poprzednia wersja		Wersja z 06:18, 31 lip 2012
Linia 25:		Linia 25:
	Wzmacniacz '''Grommes 215-BA''' - jest zbudowany ba podstawie układu Williamsona z triodowym stopniem wyjściowym uzupełnionego o wtórniki katodowe sterujące lampy końcowe. Zastosowane lampy: trzy 6SN7 i w stopniu końcowym para lamp 807, prostownik na 5U4G.		Wzmacniacz '''Grommes 215-BA''' - jest zbudowany ba podstawie układu Williamsona z triodowym stopniem wyjściowym uzupełnionego o wtórniki katodowe sterujące lampy końcowe. Zastosowane lampy: trzy 6SN7 i w stopniu końcowym para lamp 807, prostownik na 5U4G.

	=== Z stopniem końcowym w układzie UL ===		=== Ze stopniem końcowym w układzie UL ===
	Czterostopniowa struktura wzmacniacza Williamsona była dosyć często łączona ze stopniem końcowym pracującym w [[Wzmacniacz UL\|układzie ''ultra linear'']]. Umożliwiało to osiągnięcie znacznie większej mocy wyjściowej i sprawności niż w układzie z końcówką triodową, przy bardzo dobrych pozostałych parametrach urządzenia. Powstało w ten sposób wiele klasycznych konstrukcji.		Czterostopniowa struktura wzmacniacza Williamsona była dosyć często łączona ze stopniem końcowym pracującym w [[Wzmacniacz UL\|układzie ''ultra linear'']]. Umożliwiało to osiągnięcie znacznie większej mocy wyjściowej i sprawności niż w układzie z końcówką triodową, przy bardzo dobrych pozostałych parametrach urządzenia. Powstało w ten sposób wiele klasycznych konstrukcji.

Jasiu: /* Podstawowe wady i zalety */

2012-07-31T06:17:05Z

Podstawowe wady i zalety

← poprzednia wersja		Wersja z 06:17, 31 lip 2012
Linia 41:		Linia 41:

	== Podstawowe wady i zalety ==		== Podstawowe wady i zalety ==
	Z punktu widzenia konstrukcji amatorskiej układ Williamsona nie ma bardzo istotnych zalet w porównaniu z późniejszymi układami utra linear oraz [[Quad]], ma mniejszą od nich moc i sprawność, a wszystkie trzy układy umożliwiają budowę urządzeń, których parametry techniczne są na tyle wysokie, że różnice znajdą się poza granicami percepcji słuchu człowieka.		Z punktu widzenia konstrukcji amatorskiej układ Williamsona nie ma bardzo istotnych zalet w porównaniu z późniejszymi układami utra linear oraz [[Quad]], ma mniejszą od nich moc i sprawność, a wszystkie trzy układy umożliwiają budowę urządzeń, których parametry techniczne są na tyle wysokie, że różnice pomiędzy nimi znajdą się poza granicami percepcji słuchu człowieka.

	Techniczne zalety układu Williamsona:		Techniczne zalety układu Williamsona: