EL34

Z Oktoda
Wersja z dnia 11:33, 25 lip 2012 autorstwa Jasiu (dyskusja | edycje) (→‎Historia i zastosowania)
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
EL34
EL34 JJ.JPG
Pentoda mocy
Żarzenie
pośrednie, równoległe
Uż 6.3V
Iż 1.5 A
Parametry dopuszczalne
Pamax 25 W
Uamax 800 V
Ikmax 150 mA
Us2max 425 V
Parametry charakterystyczne
Ri 15 kΩ
Sa 11 mA/V
EL34 cok.png
<htmlet nocache="yes">Frank_begin</htmlet> value=EL34 <htmlet nocache="yes">Frank_end</htmlet>
w katalogu Franka

EL34 - bardzo popularna pentoda mocy o ośmionóżkowym cokole oktalowym, powszechnie używana w końcowym okresie techniki lampowej w urządzeniach większej mocy.

Historia i zastosowania

W roku 1948 firma Philips wypuściła pentodę mocy EL60, o dopuszczalnej mocy strat w anodzie równej 25W. Była ona rozwinięciem konstrukcji EL6/EL12 o zwiększonej mocy, a nieco mniejszym nachyleniu charakterystyki. Zastąpiła produkowaną od wczesnych lat trzydziestych lampę F443. Była wyposażona w rzadki dziewięcionóżkowy cokół loktalowy (podobny do posiadanego przez lampę EF50, ale o grubszych nóżkach). Ponieważ nie zdobył on uznania, rok później została wypuszczona lampa EL34, o identycznej charakterystyce elektrycznej, a posiadająca już typowy cokół oktalowy.

W USA podjęto produkcję lampy 6CA7 - tetrody strumieniowej o takiej samej charakterystyce elektrycznej. Z biegiem czasu pojawiły się również tetrody oznaczone jako EL34 i pentody 6CA7. Niekiedy można spotkać lampy posiadające jednocześnie obydwa oznaczenia.

Lampy EL34 zdobyły olbrzymią popularność we wzmacniaczach akustycznych średniej mocy. Stosowano je w konstrukcjach wzmacniaczy HiFi zarówno europejskich, jak i amerykańskich. Można wymienić firmy Philips, Marantz, H. H. Scott, Eico, Heath, Acrosound, Fisher i wiele, wiele innych.

Wykorzystano ją nawet w układzie wzmacniacza w klasie A z pojedynczą lampą (brytyjski Pye Mozart z 1958 roku), choć w epoce świetności układów lampowych większych lamp w tym trybie pracy raczej nie stosowano. Układ wyjściowy pracował z dzielonym obciążeniem i nawet zapewniał minimalne parametry klasy HiFi (zniekształcenia nieliniowe 0.3% przy mocy wyjściowej 10 W).

Popularność EL34's we wzmacniaczach gitarowych datuje się od 1965, kiedy Jim Marshall zastosował ją we wzmacniaczu JTM45. Ten i pochodne wzmacniacze stały się standardem dla brytyjskiego blues-rocka. Wkrótce lampy EL34 znalazły zastosowanie w licznych wzmacniaczach firm Hiwatt, Orange, Traynor, Laney i innych.

Nie jest jasne, czy lampa EL34 była produkowana również w Polsce, jeżeli tak to w bardzo niewielkiej liczbie. Znajduje się w katalogu przedsiębiorstwa UNITRA-Unizet, ale jako producent wymieniony jest tam RFT z NRD[1]. Była natomiast używana we wzmacniaczach radiowęzłowych średniej mocy (na przykład serii BIS, W100, Ampli, Telos), szafach grających, urządzeniach laboratoryjnych itp.

Odpowiedniki

Lampy EL34 różnych producentów
  • Odpowiedniki lampy EL34: 6CA7 (oznaczenie amerykańskie, zwykle tetroda strumieniowa), 6П27С (oznaczenie radzieckie);
  • Wersje przemysłowo-wojskowe o zwiększonej niezawodności i trwałości: E34L;
  • Lampa różniące się od EL34 jedynie cokołem: EL60.

Współcześnie lampy EL34 są produkowane w Chinach, krajach byłego ZSRR i niektórych krajach byłego bloku radzieckiego. Różne firmy sprzedają je pod różnymi nazwami, niekiedy bardzo fantazyjnymi. Stosowane są głównie we wzmacniaczach gitarowych.

Ciekawostki

  • Firma Dynaco stosowała lampy EL34 w swoich wzmacniaczach Mark II i Stereo-70, sprzedawanych również w kitach do samodzielnego składania. Osiągnęły one olbrzymią popularność, w latach od 1958 do 1977 sprzedano w USA około pół miliona zestawów Stereo-70.

Właściwości i możliwości zastosowania

Lampa EL34 jest jedną z podstawowych służących do budowy stopni wyjściowych wzmacniaczy małej częstotliwości większej mocy.

W pentodowym układzie SE przy starannej konstrukcji i dobrym transformatorze można uzyskać parametry na dolnej granicy HiFi.

W przeciwsobnym układzie w klasie B teoretycznie możliwe jest uzyskanie mocy 100W, ale lampa pracuje wtedy w dosyć ciężkich warunkach, a konstrukcja nie jest łatwa (800 V napięcia anodowego grozi przebiciami na podstawce). Bardziej typowe są bezpieczne rozwiązania w klasie AB, i B, również w układach z dzielonym obciążeniem ultra linear i QUAD, w których uzyskuje się zwykle moc około 40 W z pary lamp przy bardzo dobrych parametrach i większej trwałości lamp.

Lampy EL34 przy włączeniu w układzie triody bywają też stosowane we wzmacniaczach w układzie Williamsona.

Karty katalogowe EL34 często zawierają po kilka propozycji doboru właściwych punktów pracy w różnych układach.

Przypisy

  1. : Lampy odbiorcze wydawnictwo=WEMA, 1974.

Bibliografia

  1. Mikołajczyk Piotr, Paszkowski Bohdan: Electronic Universal Vade-mecum, WNT, Warszawa, 1964.

Linki zewnętrzne

  • Radiomuseum EL34: [1].
  • Karta katalogowa EL34 [2]
Skróty oznaczeń używanych na Wiki Oktoda
  • μ - wzmocnienie napięciowe
  • μs2 - oddziaływanie napięciowe siatki drugiej
  • α - wskazanie wskaźnika dostrojenia
  • AM - modulacja amplitudy
  • ARCz - automatyczna regulacja częstotliwości
  • ARW - automatyczna regulacja wzmocnienia
  • Ia - prąd anody
  • Iaimax - maksymalny prąd anody w impulsie
  • Il - prąd ekranu
  • Is - prąd siatki
  • Is1 - prąd siatki pierwszej
  • Is2 - prąd siatki drugiej
  • Is3 - prąd siatki trzeciej
  • Is4 - prąd siatki czwartej
  • Iamax - maksymalny prąd anody
  • Ikmax - maksymalny prąd katody
  • Io - maksymalny prąd wyprostowany
  • Iż - prąd żarzenia
  • FM - modulacja częstotliwości
  • h - zniekształcenia nieliniowe
  • m.cz. - małej częstotliwości
  • Pamax - maksymalna moc strat w anodzie
  • p.cz. - pośredniej częstotliwości
  • Ps2max - maksymalna moc strat w siatce drugiej
  • Pwy -moc wyjściowa
  • ra - opór wewnętrzny
  • Ra - opór obwodu anodowego
  • Rk - rezystancja w katodzie
  • Rg - rezystancja w obwodzie siatki
  • Sa - nachylenie charakterystyki lampy
  • Ua - napięcie anody
  • Ua≈ - napięcie zmienne na anodzie
  • Uaiwmax - maksymalne wsteczne napięcie anody w impulsie
  • Uamax - maksymalne napięcie anody
  • Ub - napięcie zasilania
  • Ubmax - maksymalne napięcie zasilania
  • Ul - napięcie ekranu
  • Us - napięcie siatki
  • Us1 - napięcie siatki pierwszej
  • Us2 - napięcie siatki drugiej
  • Us2max - maksymalne napięcie siatki drugiej
  • Us3 - napięcie siatki trzeciej
  • Us4 - napięcie siatki czwartej
  • Utr - maksymalne napięcie prądu zmiennego
  • Uż - napięcie żarzenia
  • Uż-k - maksymalne napięcie między włóknem żarzenia a katodą