EL84

Z Oktoda
Wersja z dnia 20:03, 5 kwi 2022 autorstwa Oktoda (dyskusja | edycje) (→‎Właściwości i możliwości zastosowania)
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
EL84
EL84 Sovtek.JPG
Pentoda mocy
Żarzenie
pośrednie, równoległe
Uż 6.3V
Iż 0.72A
Parametry dopuszczalne
Pamax 12W
Uamax 300 V
Ikmax 65 mA
Us2max 300 V
Parametry charakterystyczne
Ri 30 kΩ
Sa 11.3 mA/V
EL84 cok.png
<htmlet nocache="yes">Frank_begin</htmlet> value=EL84 <htmlet nocache="yes">Frank_end</htmlet>
w katalogu Franka

EL84 - bardzo popularna pentoda mocy o dziewięcionóżkowym cokole nowalowym, powszechnie używana w końcowym okresie techniki lampowej. Oznaczenie amerykańskie - 6BQ5. W Polsce produkowano także wersję przeznaczoną do żarzenia szeregowego prądem 0.3A oznaczoną PL841, różniącą się również wyprowadzeniami elektrod.

Historia i zastosowania

EL84 została wypuszczona przez firmę Philips w 1953 roku jako ostatnia głośnikowa pentoda mocy popularnej linii rozwojowej AL4 - EL3 - EL41. Bezpośrednią poprzedniczką EL84 jest rzadka lampa EL80, będąca wersją EL41 z cokołem nowalowym. EL84 była jedną z najpopularniejszych lamp elektronowych, zastosowano ją w tysiącach różnych urządzeń. Charakteryzuje się stosunkowo dużym nachyleniem, co umożliwia budowę stopni wyjściowych o sporej czułości.

Była masowo produkowana również w Polsce (w ZWLE), została użyta między innymi w:

  • odbiornikach radiowych Aria, Boston, Calipso, Carmen, Koncert, Ramona, Rumba, Samba, Sanata, Aida, Bolero, Capella, Jazz, Karioka, Rapsodia, Tatry, Turandot, Wirtuoz;
  • odbiorniku samochodowym Żerań;
  • magnetofonach Melodia, Piosenka, Tonette;
  • wzmacniaczu stereo W600 i gitarowym W701;
  • gramofonie z wzmacniaczem Karolinka 2.

Odpowiedniki

Lampy EL84 różnych producentów
  • Odpowiedniki lampy EL84: 6BQ5 (oznaczenie amerykańskie), 6L40 (Tesla), N709 (brytyjskie), 6P15, 7189, CV2975, 6P14 (oznaczenie chińskie), 6П14П (oznaczenie radzieckie);
  • Wersje przemysłowo-wojskowe o zwiększonej niezawodności i trwałości: E84L, 7320, 6П14П-В, 6П14П-Е;
  • Lampy różniące się od EL84 jedynie parametrami żarzenia to:
    • szeregowe 0,3A, 16V: PL841 (produkowana jedynie w Polsce);
    • szeregowe 0.6A, 8V: XL84, 8BQ5;
    • szeregowe 0.45A, 10V: YL84, 10BQ5.

Poszczególne typy lamp różnych producentów wykorzystują nóżki oznaczone na rysunku cokołu jako niepodłączone jako wsporniki struktur wewnętrznych - mogą mieć one połączenia elektryczne z różnymi elektrodami i nie powinny być wykorzystywane.

Ciekawostki

  • Lampy EL84 wchodziły w skład stopnia końcowego legendarnych wzmacniaczy gitarowych Firmy Vox typów AC15 i AC30 (cztery lampy łączone równolegle po dwie w układzie przeciwsobnym). Zostały one skonstruowane dla grupy The Shadows, a były używane między innymi również przez Johna Lennona, Paula McCartneya, George'a Harrisona, Keitha Richardsa, Briana Jonesa, Pete'a Townshenda, Briana Maya, Jimmy Page'a, Paula Wellera, The Edge, Bono i wielu innych najznamienitszych gitarzystów. Podobne wzmacniacze są produkowane do dziś[1].
  • W 1961 roku wyprodukowano w Polsce 160 tysięcy lamp EL84 oraz 564 tysiące lamp PL841 (cena detaliczna obu typów wynosiła 31.50 zł)[2]

Właściwości i możliwości zastosowania

EL84 znajduje częste zastosowanie w stopniach końcowych wzmacniaczy małej częstotliwości. W układzie SE można osiągnąć maksymalną moc do około 5W przy zniekształceniach nieliniowych 10%. W układach przeciwsobnych w klasie B i AB osiąga się moc do około 17 watów przy zniekształceniach nieliniowych rzędu 4%.

Przykład obliczania punktu pracy.

Przypisy

  1. AC30 na stronie firmy Vox [1]
  2. : Vademecum polskiego przemysłu elektronicznego, Warszawa, 1964, str. 410.

Bibliografia

  1. Mikołajczyk Piotr, Paszkowski Bohdan: Electronic Universal Vade-mecum, WNT, Warszawa, 1964.

Linki zewnętrzne

  • Radiomuseum EL84: [2].
Skróty oznaczeń używanych na Wiki Oktoda
  • μ - wzmocnienie napięciowe
  • μs2 - oddziaływanie napięciowe siatki drugiej
  • α - wskazanie wskaźnika dostrojenia
  • AM - modulacja amplitudy
  • ARCz - automatyczna regulacja częstotliwości
  • ARW - automatyczna regulacja wzmocnienia
  • Ia - prąd anody
  • Iaimax - maksymalny prąd anody w impulsie
  • Il - prąd ekranu
  • Is - prąd siatki
  • Is1 - prąd siatki pierwszej
  • Is2 - prąd siatki drugiej
  • Is3 - prąd siatki trzeciej
  • Is4 - prąd siatki czwartej
  • Iamax - maksymalny prąd anody
  • Ikmax - maksymalny prąd katody
  • Io - maksymalny prąd wyprostowany
  • Iż - prąd żarzenia
  • FM - modulacja częstotliwości
  • h - zniekształcenia nieliniowe
  • m.cz. - małej częstotliwości
  • Pamax - maksymalna moc strat w anodzie
  • p.cz. - pośredniej częstotliwości
  • Ps2max - maksymalna moc strat w siatce drugiej
  • Pwy -moc wyjściowa
  • ra - opór wewnętrzny
  • Ra - opór obwodu anodowego
  • Rk - rezystancja w katodzie
  • Rg - rezystancja w obwodzie siatki
  • Sa - nachylenie charakterystyki lampy
  • Ua - napięcie anody
  • Ua≈ - napięcie zmienne na anodzie
  • Uaiwmax - maksymalne wsteczne napięcie anody w impulsie
  • Uamax - maksymalne napięcie anody
  • Ub - napięcie zasilania
  • Ubmax - maksymalne napięcie zasilania
  • Ul - napięcie ekranu
  • Us - napięcie siatki
  • Us1 - napięcie siatki pierwszej
  • Us2 - napięcie siatki drugiej
  • Us2max - maksymalne napięcie siatki drugiej
  • Us3 - napięcie siatki trzeciej
  • Us4 - napięcie siatki czwartej
  • Utr - maksymalne napięcie prądu zmiennego
  • Uż - napięcie żarzenia
  • Uż-k - maksymalne napięcie między włóknem żarzenia a katodą